Tiến sĩ Nguyễn Hữu Nguyên (Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM): Chính quyền địa phương cần thể hiện vai trò trọng tài

Trước đây, mật độ dân số thành phố chưa cao, giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất còn thấp nên ít xảy ra những chuyện tranh giành lối đi chung. Nhưng bây giờ, mọi chuyện trái ngược hẳn nên bắt đầu xảy ra hiện tượng này. Số người ích kỷ trong xã hội lúc nào cũng có, tùy theo điều kiện cụ thể mà nó bột phát đến mức độ nào. Hiện nay, khi kinh tế phát triển theo hướng thị trường, con người thực dụng hơn là điều kiện thuận lợi để sự ích kỷ bộc phát. Với những người tranh chấp lối đi chung, họ đều là những người hiểu biết, nhưng chỉ vì mối lợi cá nhân mà họ quên hết những ứng xử có tính nhân bản trong cộng đồng xã hội.

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Nguyên

Trước những sự việc như thế, nếu chính quyền địa phương quan niệm rằng người dân thiếu ý thức và đòi hỏi mọi người tử tế với nhau thì khó. Cách ứng xử tốt nhất của chính quyền địa phương là phải can thiệp, uốn nắn, bắt người dân phải tuân thủ pháp luật và các quy tắc của cộng đồng dân cư. Có nghĩa là chính quyền phải thể hiện được vai trò trọng tài của mình. Muốn các bên “tâm phục khẩu phục”, chính quyền địa phương khi giải quyết vụ việc cần phải khách quan, đảm bảo sự hài hòa giữa các mối quan hệ. Nếu chính quyền giữ được thái độ rõ ràng, người dân sẽ chấp hành. Đành rằng luật pháp và quy định là yếu tố đầu tiên trong quan hệ cộng đồng nhưng đâu phải xảy ra xích mích là cứ lôi nhau ra tòa.

Về mặt quản lý xã hội, những hiện tượng như thế này cần phải chữa bằng một hệ thống các biện pháp vĩ mô và vi mô: phát triển hài hòa đời sống nhằm nâng cao dân trí và hoàn thiện tổ chức tự quản trong khu xóm… 

   
Thạc sĩ Lê Thị Mỹ Hiền (Phó trưởng khoa Xã hội học, Giám đốc Trung tâm Thực hành công tác xã hội, Trường ĐH Mở BC TP HCM): Thiếu cơ chế để người dân ngồi lại với nhau

Tôi cho rằng, hiện người dân ở đô thị đang có mối quan hệ cộng đồng khá lỏng lẻo. Mỗi người sống tách bạch không có cái chung. Vì quyền lợi cá nhân, người ta không nghĩ nó sẽ ảnh hưởng đến người khác nhưng thật sự nó ảnh hưởng đến tình làng xóm, láng giềng và làm giảm không gian sống cộng đồng.

Thạc sĩ Lê Thị Mỹ Hiền

Tôi nghĩ rằng, xảy ra hiện tượng này là do người dân thiếu cơ chế để ngồi lại với nhau. Chính quyền địa phương ít tạo điều kiện cho mọi người có cơ hội ngồi lại với nhau để giải quyết những việc họ gây ra nhằm hạn chế những phát sinh không đáng có.

Tôi không nghĩ những chuyện tranh chấp lối đi kéo nhau ra tòa là giải pháp tốt. Cái chính là cán bộ địa phương phải có kỹ năng làm việc cộng đồng để các bên tranh chấp ngồi lại với nhau tìm hướng giải quyết vấn đề. Khi xảy ra tranh chấp, người dân chỉ mong chờ chính quyền giải quyết chứ ít khi nghĩ đến việc ngồi lại với nhau.
Ở Thái Lan đã có trường hợp mọi người trong một khu ổ chuột ngồi lại với nhau để phân chia đường đi, nhà ở trước sự chứng kiến của các nhà xã hội và chính quyền. Tất nhiên ý thức và cách làm việc cộng đồng với nhau như thế này là một tiến trình lâu dài để chính quyền gây ý thức cho người dân.

Ông Nguyễn Văn Hồng (Văn phòng luật sư Hoàng Việt Luật, TP HCM): Nếu không giải quyết dứt điểm, sẽ là những “quả bom” nổ chậm

Ông Nguyễn Văn Hồng

Những vụ tranh chấp lối đi chung như thế này chúng tôi đã tư vấn rất nhiều, không những ở thành phố mà cả nông thôn. Hiện tượng này ngày càng phổ biến. Nó như một quả bom nổ chậm. Tôi cho rằng nếu chính quyền can thiệp càng sớm, hiệu quả càng cao, càng để lâu càng khó giải quyết. Việc này tôi nghĩ cũng không quá phức tạp nếu các bên hiểu rõ vấn đề. Chúng ta cần tôn trọng bất động sản liền kề.

Sở dĩ tình trạng tranh chấp lối đi chung bị dây dưa là bởi người dân không hiểu trình tự giải quyết và họ cũng không nhờ luật sư, luật gia tư vấn để giải quyết vấn đề. Đối với chính quyền địa phương, trách nhiệm của họ là đứng ra hòa giải hoặc hướng dẫn khởi kiện. Nếu các cơ quan có thẩm quyền không giải quyết đến nơi, đến chốn hậu quả có thể sẽ rất đáng tiếc.

Theo tôi, trong tất cả các vụ tranh chấp, đầu tiên, chính quyền địa phương phải thể hiện vai trò hòa giải. Tư pháp xã hay phường đều có thẩm quyền để làm điều này. Nếu làm tốt công tác hòa giải, sẽ hạn chế những sự cố đáng tiếc xảy ra.

Nguồn: Đất Việt online